رژیم بای پس معده دارای سه مرحله اصلی است که به ترتیب عبارتند از: رژیم های غذایی مایع، رژیم غذایی نرم و رژیم غذایی معمولی. در قسمت اول این مطلب در رابطه با چگونگی تغذیه پس از عمل در کسانی که جراحی بای پس معده انجام داده اند و همچنین راجع به چگونگی دریافت ریز مغذی ها و درشت مغذی ها توضیحاتی ارائه شد، حالا ادامه ی مطلب را مطالعه نمایید. رژیم بای پس معده دارای سه مرحله اصلی است که به ترتیب عبارتند از: 1) رژیم های غذایی مایع این رژیم در روزهای اول پس از عمل برای بیمارانی تجویز می شود که باید بلع راحتی داشته باشند و فیبر و باقی مانده کمی دریافت کنند. رژیم مایع صاف شده و مایع کامل، رژیم غذایی مایع را تشکیل می دهند : رژیم مایع صاف شده از این رژیم دو تا سه روز اول پس از عمل استفاده می شود حدود 500 کالری را تأمین می کند. رژیم مایع صاف شده، چربی، سدیم و پتاسیم کمی دارد و در مواقع بروز اسهال و استفراغ نمی تواند مقادیر کافی الکترولیت و مایعات را تأمین نماید. مواد غذایی مجاز در رژیم مایع صاف شده شامل چای، سوپ صاف شده و بدون چربی ( انتخاب اول پس از عمل در بیشتر جراحی های دستگاه گوارش )، نوشابه های گازدار، آب میوه صاف شده، نسکافه و ژلاتین است. در این رژیم، شیر و مایعات تهیه شده از آن مجاز نیست. یاد آوری می شود که به طور معمول دریافت غذا در چند روز اول پس از جراحی، از طریق دهان ممنوع است و تغذیه روده ای یا وریدی جایگزین آن می شود. رژیم مایع کامل این رژیم شامل کلیه غذاهایی است که در درجه حرارت اتاق یا بدن مایعند (مثل بستنی و ژله). این رژیم برای افرادی که در بلع و جویدن مشکل دارند و قادر به هضم غذاهای جامد نیستند، مناسب است. رژیم فوق، تمام نیازهای تغذیه ای پایه را به جز فیبر تأمین می کند. با استفاده از رژیم مایع کامل به مرور می توان بر میزان کالری و پروتئین دریافتی افزود. متوسط گنجایش معده بای پس شده در هر وعده، تنها به اندازه نصف فنجان است گفتنی است این رژیم همانند رژیم مایع صاف شده، فیبر کمی داشته و لذا یبوست یکی از عوارض این رژیم است. این رژیم به طور متوسط حدود 1200 کالری را تأمین می کند و تا سه، چهار هفته پس از عمل قابل استفاده است. لازم به ذکر است که بیشتر مکمل های مولتی ویتامین – مینرال و مکمل های رژیمی در این مرحله تجویز می شوند. 2) رژیم غذایی نرم این رژیم، مرحله انتخابی بین رژیم غذایی مایع و معمولی بیمارستانی است که از نظر فیبر، باقی مانده محدود است. به تدریج و با پیشرفت وضعیت بیمار و با صلاح دید پزشک و متخصص تغذیه، رژیم بیمار به سمت رژیم نرم می رود. بعضی از بیماران ظرف دو هفته پس از عمل می توانند از این رژیم استفاده کنند و برای سایر بیماران نیز ممکن است کمی بیشتر طول بکشد. غذاهای نرم معمولا تا هشت هفته پس از عمل توسط متخصصان تغذیه برای بیماران تجویز می شود. 3) رژیم غذایی معمولی بعد از رژیم نرم، نوبت به رژیم معمولی می رسد که غالبا هشت هفته پس از عمل بای پس استفاده می شود. اگر چه این رژیم تمام پنج گروه غذایی را در بر می گیرد، اما بیماران باید توجه داشته باشند که در هر وعده، رژیم خود را با غذاهای پر پروتئین و کم چرب شروع کنند. نکته مهم دیگر اینکه مقدار دریافت غذا به ظرفیت معده و قابلیت تحمل بیمار بستگی دارد. استفاده از وعده های کم حجم و کوچک و مایعات به دفعات در طول روز برای یک معده بای پس شده تا مدت ها باید رعایت شود تا از بروز عوارض جلوگیری به عمل آید. در این صورت حتی اگر مشکلی به وجود آید، ظرف مدت زمان کوتاهی برطرف می شود. در ادامه به ذکر نکاتی پیرامون همین موارد می پردازیم: ملاحظات ویژه * متوسط گنجایش معده بای پس شده در هر وعده، تنها به اندازه نصف فنجان است. * در شروع دوره رژیم درمانی از شش وعده کوچک، به تدریج از چهار وعده و نهایتا هنگامی که بافت معده سازگاری لازم را پیدا کرد، از سه وعده کامل و کم حجم استفاده می شود. * غذا باید به آرامی میل شده و هر لقمه به طور کامل و در حدود 30 بار جویده شود. * بیش خواری نه تنها در طول دوره رژیم درمانی، بلکه در تمامی دوران زندگی برای این دسته از افراد ممنوع است. * برای هر وعده غذایی می بایست بین 30 تا 60 دقیقه وقت گذاشته شود. * غذا به اندازه های کوچک تر تقسیم گردد تا آسان تر جویده شود. * بهتر است از قاشق های مخصوص کودکان و یا قاشق مربا خوری برای صرف غذا استفاده شود. * حتی الامکان از مصرف هم زمان مواد غذایی جامد و مایعات خودداری شود. * غذا خوردن را با فعالیت های دیگر ترکیب نکنید. بنشینید؛ تنها بر روی غذای خود تمرکز کنید و از خوردن آن لذت ببرید. * به محض اینکه احساس پری کردید، از غذا خوردن دست بکشید. به خاطر داشته باشید که دریافت بیش از حد غذا، هضم و جذب را دچار اختلال می کند. استفاده از وعده های کم حجم و کوچک و مایعات به دفعات در طول روز برای یک معده بای پس شده تا مدت ها باید رعایت شود تا از بروز عوارض جلوگیری به عمل آید * در صورتی که یکی از علائم زیر را پس از صرف غذا احساس نمودید، احتمالا در خوردن زیاده روی کرده اید: تهوع، درد در شانه یا ناحیه بالای سینه، احساس پری سر دل یا فشار زیر قفسه سینه * اگر تنها از یک رژیم جامد استفاده می کنید، سه وعده در طول روز کافی است. * مایعات را به تدریج در طول روز و در بین وعده های غذایی بیاشامید. * بدن برای حفظ تعادل الکترولیتی خود به دریافت مایعات کافی احتیاج دارد. * از مصرف آب و مایعات، 30 دقیقه قبل و بعد از هر وعده غذایی خودداری شود. * از مصرف نوشیدنی های کربناته اجتناب کنید. * از مصرف نوشیدنی های پر کالری نظیر میلک شیک، سودا، آب میوه های پر کالری و پر کربوهیدرات و نوشیدنی های میوه ای اجتناب کنید؛ چرا که بدون ایجاد حالت پری، باعث افزایش کالری دریافتی و افزایش وزن خواهند شد. * از جویدن آدامس یا مصرف آب نبات های سفت اجتناب شود؛ زیرا ممکن است در صورت بلعیده شدن باعث انسداد مجرای خروجی معده شوند. * آرامش خود را حفظ کنید و از زندگی خود لذت ببرید.